Bớt rủi ro hay thêm rủi ro

Cuối tháng 10 vừa qua, NHNN ban hành Thông tư 22/2010/TT – NHNN cấm các NHTM hoạt động trong lĩnh vực cho vay vàng. Đây được xem là bước tiếp theo trong chuỗi hoạt động nhằm giảm rủi ro và ổn định thị trường tiền tệ nhưng có vẻ như động thái này gây nhiều bất ổn hơn là ổn định tình hình.

Lý do cho sự yếu kém

Thông tư 22/2010/TT – NHNN cấm mọi hoạt động cho vay vàng miếng để sản xuất kinh doanh ngoại trừ hoạt động sản xuất kim hoàn. Lý do đưa ra là hầu hết số vốn vay được sử dụng sai mục đích (đưa vào khu vực phi sản xuất). Nếu đó là nguyên nhân, thì lỗi nằm chính ở NHNN khi cơ quan này không kiểm soát được hoạt động cho vay một cách hợp lý.

Bên cạnh đó, hoạt động cho vay VND trên huy động vàng cũng bị cấm (trước đây các NH có thể chuyển 30% giá trị huy động vàng ra VND để cho vay). Một lần nữa, cơ quan hữu quan này dùng lý do giá vàng biến động thất thường khiến thị trường tài chính có nhiều rủi ro và xem việc loại bỏ hoạt động cho vay vàng ra khỏi cuộc chơi là cách thức hữu hiệu nhất để ngăn chặn những rủi ro tiềm ẩn.

Tất cả những rủi ro và vấn đề đã được giải quyết thật nhẹ nhàng theo cách thức cực kỳ đơn giản: thà giết lầm còn hơn bỏ sót.

Con đường đến những bất ổn

Hiện tại huy động vàng ở các NHTM đạt khoảng 73,000 tỷ VND (tương đương 3.7 tỷ USD) với khoảng 60% đã được giải ngân cho vay. Lệnh cấm vừa được ban hành có hiệu lực trong 1 năm (1/7/2011) sẽ rút khỏi thị trường tài chính 43,800 tỷ VND khi các NH phải thu hồi những khoản vay liên quan đến huy động vàng. Điều đó có nghĩa là tín dụng sẽ thắt chặt hơn trong hoàn cảnh dư nợ cho vay VND vẫn đang ở mức thấp.

Chưa tính đến việc NHNN có thể sẽ lại đẩy mạnh hoạt động cung VND vô tội vạ với mục đích bù đắp khoản thắt tín dụng từ hệ thống vay vàng một cách thiếu hiệu quả. Lạm phát là bất ổn tiếp theo có thể đang chờ đợi những nhà quản lý thị trường tiền tệ.

Ngoài ra, trong nỗ lực thu hồi các khoản vay (trong đó có các khoản vay bằng vàng), các NHTM phải thu mua một lượng lớn vàng khiến giá vàng cộng hưởng với sự yếu đi của USD tiếp tục leo thang trong thời gian tới. Những diễn biến này sẽ góp phần nuôi dưỡng nạn đầu cơ USD và vàng, tăng tỷ lệ đô la hóa nền kinh tế và kéo theo những hệ lụy xấu cho nền kinh tế Việt Nam.